Dit heb je vast ook weleens: midden in de nacht denk je ineens terug aan iets van jaren geleden, waar je je voor schaamt. Misschien was het iets gemeens dat je had gezegd of gedaan, waar je je nog steeds schuldig over voelt. Dan komt de vraag bij je op: ben ik wel een goed mens? Er is geen vast antwoord op deze vraag. Zo ook niet over wanneer je nou een slecht mens bent en of er iets bestaat als ‘te goed’ zijn. Toch hebben we er allemaal ideeën over. Graag deel ik die van mij.
Eerst: wat is het?
Wat is nou eigenlijk een goed mens? Ik heb lang moeten nadenken over het antwoord, maar ik denk dat het best simpel is:
Een goed mens doet dingen om anderen te helpen, zonder daar (altijd) zelf profijt van te hebben.
Het is dus niet voor een oudere dame zorgen in de hoop dat ze jou haar erfenis geeft. Dat gezegd hebbende, je mag heus wel wat van je goede daad genieten, door er bijvoorbeeld voldoening uit te halen. Maar kun je met goed zijn te ver gaan?
Kun je té goed zijn?
Ik denk het wel, bijvoorbeeld wanneer je jezelf begint weg te cijferen. Een goed persoon zijn gaat om mensen helpen, maar volgens mij niet om de mening van anderen boven die van jou te plaatsen, of altijd doen wat een ander wil. Dan word je een ‘people pleaser’: iemand die er alles aan doet om andere mensen tevreden te stellen, zelfs als dat ten koste gaat van zichzelf.
Ik heb het van dichtbij meegemaakt en het is als buitenstaander hartverscheurend om te zien. People pleasers willen iedereen tevreden stellen, inclusief mensen die zich slecht gedragen. Hierdoor kan er misbruik van hen gemaakt worden. Ook werd de dynamiek tussen mij en deze vriendin vervelend: zelfs al wilde ik laten weten dat haar mening belangrijk voor mij is, op een gegeven moment wist ze soms zelf niet wat haar eigen mening is. Het gevaar is dus dat je dan zo ingesteld bent om naar anderen te luisteren en te doen wat anderen willen, dat je te weinig stilstaat en denkt ‘wat wil ik nou eigenlijk?’
Hoe word je geen people pleaser?
Ik ben geen psycholoog, dus als het echt een probleem is zou ik er vooral met een professional over praten. Maar ik weet wel een paar dingen die kunnen helpen: onthoud dat goed zijn niet gaat om altijd naar anderen luisteren en doen wat anderen willen. Je bent geen slecht persoon als je niet de studie kiest die je ouders willen, of niet met iemand op date gaat. Stel ook grenzen: heb je wel de energie, tijd en in sommige gevallen financiën om deze persoon te helpen? Ook helpt het uiteraard een hoop als je mensen om je heen hebt die goede intenties hebben en je grenzen respecteren.
Hoe herken je mensen met slechte intenties? Dat hangt uiteraard af van wat ze zeggen en doen, maar ook of ze schuldgevoel ervaren als ze iets slechts doen, hun excuses aanbieden en hun best doen om daarmee te stoppen. Deze signalen geven ook aan of jij een goed persoon bent of niet, want als je je schuldig voelt en het goed wilt maken, voor het belang van de ander, ben je geen slecht persoon.
Kleine daden zijn ook daden
Ik merk dat ik bij het idee van een goed mens te groots denk: iemand die demonstreert, zich op alle socialmediaplatforms uitspreekt en duizenden euro’s doneert. Maar de realiteit is dat het soms een privilege is om goede dingen te doen. Het is een luxe om bijvoorbeeld een financiële bijdrage te geven of tijd te hebben om iemand te helpen. Op het internet voelt het soms alsof je voor alles in de wereld op moet komen, maar er zijn zoveel problemen dat het onmogelijk is. Dus mocht je goede dingen willen doen, in plaats van overweldigd te worden door alle mogelijkheden, denk na: wat kan ik doen? Kun je financieel helpen, bijvoorbeeld in de vorm van een donatie? Zijn er spullen die je kunt missen en doneren? Of kan je fysiek helpen, door bijvoorbeeld iets te maken? Ik zou zeggen: doe vooral iets wat bij jou past. Als je dol bent op dieren, ga dan vrijwilligerswerk doen bij een dierenasiel. Als je houdt van sociaal contact zal face-to-face contact met de mensen die je helpt fijn voor je zijn. Of misschien ben je verlegen en past een stille donatie beter bij je. Door te helpen op een manier die bij jou past, is het makkelijker om daadwerkelijk goede daden te doen, omdat je het als een fijne ervaring ziet.
Wat doen wij?
Wat ik doe om een goed mens te zijn? Ik help graag klasgenoten als ze vragen hebben, zelfs als dat betekent dat ik een video moet maken om iets uit te kunnen leggen (wat meerdere keren gebeurd is). Ik heb mijn moeder aangemoedigd een kat te adopteren in plaats van te kopen. Ik heb weleens geld gedoneerd en ik probeer altijd advies te geven aan mensen, zoals ik nu doe in dit artikel. Ik ben ook studentmentor geweest, weliswaar betaald. Maar ik denk dat betaald worden iets niet minder een goede daad maakt: onder andere het hele werk van dokters, verpleegsters, brandweermensen en leerkrachten is een goede daad. Dat mag zeker ook beloond worden. Dus aan jou de vraag: wat doe jij om een goed mens te zijn?
👉 Vind je dit soort onderwerpen interessant en wil je erover kunnen praten? Kijk dan op onze agenda. 💚
